Rozmawiamy z rodzicem i dzieckiem
Pytamy o zauważone zmiany, dotychczasową diagnostykę, tempo wzrostu, aktywność fizyczną, dolegliwości oraz zalecenia lekarza.
Terapia FITS w Krakowie - skolioza i wady postawy
Indywidualna korekcja postawy - dobrana do rodzaju skrzywienia, wieku i etapu wzrostu
Skolioza i wady postawy wymagają czegoś więcej niż przypadkowego zestawu ćwiczeń na plecy. Terapia FITS opiera się na dokładnej ocenie postawy i ruchu, przygotowaniu ciała do korekcji oraz nauce indywidualnie dobranych wzorców, które dziecko wykorzystuje podczas ćwiczeń i codziennych aktywności.
Dla kogo
Dzieci · Młodzież
Zakres pracy
Ocena postawy, przygotowanie do korekcji, ćwiczenia trójpłaszczyznowe
Forma wizyty
Terapia indywidualna + ćwiczenia do wykonywania w domu
Pierwsze sygnały
Gdy postawa dziecka zaczyna budzić niepokój
Nierówne barki, odstająca łopatka czy przechylenie tułowia nie zawsze oznaczają skoliozę. Są jednak sygnałem, że warto dokładniej przyjrzeć się postawie i sprawdzić, z czego wynika widoczna asymetria.
Konsultację warto rozważyć, gdy zauważasz u dziecka:
jeden bark ustawiony wyżej niż drugi
nierówne lub wyraźnie odstające łopatki
asymetrię talii albo ustawienia miednicy
przechylenie lub przesunięcie tułowia w jedną stronę
uwypuklenie jednej strony pleców podczas skłonu
wyraźne garbienie się lub trudność z utrzymaniem postawy
szybką zmianę sylwetki w okresie intensywnego wzrostu
rozpoznaną skoliozę albo chorobę Scheuermanna
zalecenie fizjoterapii lub ćwiczeń otrzymane od ortopedy
Jeżeli problem nie został jeszcze rozpoznany, dobrym pierwszym krokiem może być ocena wad postawy ciała - bez konieczności rozstrzygania na własną rękę, czy to już skolioza.
Zobacz, jak wygląda ocena wad postawy
Metoda
Czym jest metoda FITS?
FITS to skrót od nazwy Funkcjonalna Indywidualna Terapia Skolioz. Metoda powstała w Polsce z myślą przede wszystkim o dzieciach i młodzieży ze skoliozą, wadami postawy oraz chorobą Scheuermanna.
Nie jest to jeden gotowy program ćwiczeń dla każdego pacjenta. Sposób pracy dobieramy indywidualnie - na podstawie rodzaju skrzywienia, ustawienia poszczególnych części ciała, ograniczeń ruchowych oraz możliwości wykonania aktywnej korekcji.
Podczas terapii dziecko uczy się rozpoznawać ustawienie swojego ciała, wykonywać odpowiednią dla siebie korekcję i stopniowo wykorzystywać ją podczas stania, siedzenia, chodzenia oraz innych codziennych aktywności.
Nie chodzi tylko o to, żeby „stać prosto"
Samo przypominanie dziecku, żeby się nie garbiło, zwykle nie wystarcza. W terapii FITS ważne jest zrozumienie, które elementy postawy wymagają korekcji, jakie ograniczenia ją utrudniają oraz w jaki sposób dziecko może aktywnie pracować ze swoim ciałem.
Przebieg terapii
Jak przebiega terapia metodą FITS?
Terapia prowadzona jest etapami. Ich dokładny przebieg zależy od wyniku badania oraz indywidualnych potrzeb dziecka.
1
Rozmowa z rodzicem
Wizyta rozpoczyna się od wywiadu dotyczącego rozwoju dziecka. Warto zabrać ze sobą posiadaną dokumentację medyczną, wcześniejsze opinie specjalistów oraz wyniki badań.
2
Ocena postawy i możliwości korekcji
Terapeuta obserwuje ustawienie kręgosłupa, barków, łopatek, klatki piersiowej, miednicy i kończyn dolnych. Sprawdza także ruchomość, sposób oddychania, kontrolę tułowia oraz to, które elementy postawy dziecko potrafi skorygować samodzielnie.
Ważną częścią tego etapu jest pokazanie dziecku, jak wygląda jego aktualna postawa i jaki jest cel dalszej pracy.
3
Przygotowanie ciała do korekcji
Napięcia, ograniczenia ruchomości lub zaburzenia kontroli mogą utrudniać przyjęcie odpowiedniej pozycji. Zależnie od potrzeb terapia obejmuje pracę nad tkankami miękkimi, mobilnością, czuciem głębokim, stabilizacją oraz kontrolą sensomotoryczną.
Celem jest stworzenie warunków, w których dziecko wykona korekcję aktywnie i bez niepotrzebnego przeciążania innych części ciała.
4
Trójpłaszczyznowa korekcja i stabilizacja
Skolioza nie jest wyłącznie bocznym wygięciem kręgosłupa - zmiany dotyczą ustawienia ciała w kilku płaszczyznach. Dlatego ćwiczenia dobieramy do konkretnego rodzaju skrzywienia. Dziecko uczy się między innymi:
- aktywnej korekcji ustawienia tułowia,
- kontroli barków, łopatek i miednicy,
- wydłużenia i stabilizacji sylwetki,
- świadomej pracy z oddechem,
- utrzymywania korekcji podczas ruchu,
- wykorzystywania nowych wzorców w codziennych sytuacjach.
Zastosowanie
W jakich problemach stosujemy terapię FITS?
Metoda wykorzystywana jest przede wszystkim w pracy z dziećmi i młodzieżą ze skoliozą oraz różnymi zaburzeniami postawy. Może być elementem terapii w przypadku:
Zakres terapii zawsze powinien wynikać z indywidualnej oceny. Nie każda asymetria jest skoliozą i nie każdy problem z postawą wymaga zastosowania metody FITS.
Pierwsze spotkanie
Jak wygląda pierwsza wizyta?
Pierwsza wizyta pozwala poznać sytuację dziecka i ustalić, jaki kierunek dalszego postępowania będzie najbardziej odpowiedni.
Oceniamy postawę i sposób poruszania się
Sprawdzamy ustawienie ciała, asymetrie, ruchomość, kontrolę tułowia, sposób oddychania oraz możliwości wykonania aktywnej korekcji.
Ustalamy cele i plan terapii
Plan zależy od wieku, rodzaju problemu, etapu wzrostu, sprawności dziecka oraz ewentualnego leczenia ortopedycznego.
Pokazujemy pierwsze ćwiczenia
Jeśli jest to potrzebne, dziecko i rodzic dostają pierwsze wskazówki dotyczące ćwiczeń oraz wspierania terapii między wizytami.
Przygotowanie
Co zabrać na konsultację?
Jeżeli dziecko ma dokumentację medyczną, warto wziąć ją ze sobą. Pomaga szybciej zorientować się w sytuacji i zaplanować dalszą pracę.
Brak zdjęcia RTG nie wyklucza konsultacji fizjoterapeutycznej. Terapeuta przeprowadzi ocenę funkcjonalną, a jeśli pojawi się potrzeba poszerzenia diagnostyki - zasugeruje konsultację lekarską.
Przydatne dokumenty
- aktualne lub wcześniejsze zdjęcia RTG kręgosłupa,
- opis badania obrazowego,
- zalecenia lekarza ortopedy,
- informacje dotyczące stosowanego gorsetu,
- wyniki wcześniejszych konsultacji i badań postawy.
Współpraca
Terapia to nie tylko wizyty w gabinecie
O efekcie decyduje to, co dzieje się między spotkaniami - i to, jak terapia łączy się z leczeniem prowadzonym przez lekarza.
Ćwiczenia w domu
W terapii skoliozy znaczenie ma nie tylko praca podczas wizyty, ale też regularność i prawidłowa technika ćwiczeń pomiędzy spotkaniami.
Dziecko powinno rozumieć, po co wykonuje dane ćwiczenie, jakie ustawienie chce uzyskać i na co zwracać uwagę. Dzięki temu domowa praca nie jest mechanicznym powtarzaniem ruchów, ale świadomym utrwalaniem korekcji.
Częstotliwość wizyt i ćwiczeń ustalamy indywidualnie. Plan powinien dać się pogodzić ze szkołą, odpoczynkiem i aktywnością fizyczną.
Terapia FITS a gorset
Jeżeli fizjoterapeuta lub lekarz zalecił dziecku gorset, terapia FITS stanowi niezbędne dopełnienie procesu leczenia. Ćwiczenia dopasowujemy wtedy indywidualnie do rodzaju skrzywienia, etapu terapii oraz wskazań ortopedycznych.
Fizjoterapia nie zastępuje konsultacji lekarskiej, badań kontrolnych ani gorsetu, jeśli został zalecony.
Dobre postępowanie zwykle wymaga współpracy dziecka, rodziców, fizjoterapeuty, lekarza ortopedy i technika ortopedycznego.
Cele
Do czego dążymy w terapii
Cele ustalamy indywidualnie i mogą się zmieniać wraz z rozwojem dziecka oraz przebiegiem leczenia. Terapia może być ukierunkowana na:
poprawę świadomości i kontroli postawy
zwiększenie możliwości aktywnej autokorekcji
zmniejszenie ograniczeń utrudniających korekcję
stabilizowanie skorygowanego ustawienia ciała
poprawę funkcji oddechowej i ruchomości klatki piersiowej
przenoszenie korekcji do codziennych aktywności
wspieranie zachowawczego postępowania w skoliozie
poprawę komfortu ruchu i aktywności fizycznej
Nie można zagwarantować identycznego efektu u każdego dziecka. Na przebieg terapii wpływają między innymi rodzaj i wielkość skrzywienia, wiek, tempo wzrostu, regularność ćwiczeń oraz współpraca z zespołem prowadzącym leczenie.
Nie. FITS jest indywidualną metodą pracy, w której ćwiczenia dobieramy do konkretnego rodzaju skrzywienia, ustawienia ciała i możliwości wykonania korekcji. To nie jest jednakowy zestaw ćwiczeń dla całej grupy dzieci.
Tak. Warto umówić konsultację również wtedy, gdy zauważasz asymetrię barków, łopatek, talii lub miednicy, ale skolioza nie została jeszcze potwierdzona. Ocena pozwoli ustalić, czy potrzebna jest terapia, obserwacja czy dalsza diagnostyka.
Nie zawsze. Jeżeli RTG zostało już wykonane, warto zabrać zdjęcie i opis. Jeżeli nie - terapeuta przeprowadzi ocenę funkcjonalną i w razie potrzeby zasugeruje konsultację lekarską. Badanie fizjoterapeutyczne nie zastępuje diagnostyki obrazowej potrzebnej do określenia rodzaju i wielkości skoliozy.
Tak. Terapia może uzupełniać leczenie gorsetowe, ale nie zastępuje noszenia gorsetu ani kontroli ortopedycznych. Sposób ćwiczeń dostosowujemy do zaleceń lekarza i aktualnego etapu leczenia.
Częstotliwość zależy od wieku dziecka, rodzaju skrzywienia, etapu wzrostu oraz wyniku badania. Ważniejsza od jednorazowego, długiego treningu jest regularna praca wykonywana prawidłowo i zgodnie z zaleceniami terapeuty.
Pływanie może być wartościową aktywnością ogólnorozwojową, ale nie zastępuje indywidualnie dobranych ćwiczeń specyficznych dla danego skrzywienia. Terapia FITS uczy konkretnej korekcji postawy, której nie zapewnia sama aktywność sportowa.
Nie ma jednego czasu odpowiedniego dla wszystkich dzieci. Długość terapii zależy między innymi od rodzaju skoliozy, wieku, tempa wzrostu, stosowanego leczenia oraz regularności ćwiczeń. Plan i częstotliwość kontroli ustalamy po badaniu.
Zespół
Kto prowadzi tę terapię
Terapię prowadzą fizjoterapeuci, którzy pracują tą metodą na co dzień. Podczas pierwszej wizyty poznasz osobę, która poprowadzi dalszą pracę.
Dominika Kruczek
mgr fizjoterapii
Wady postawy i skoliozy - metoda FITSFizjoterapeutka pracująca z dziećmi i młodzieżą. Specjalizuje się w pracy z wadami postawy ciała i rehabilitacji skolioz metodą FITS. Pracuje także metodą MNRI - w terapii indywidualnej i na turnusach terapeutycznych. Z dziećmi pracuje od sześciu lat, od kilku prowadzi terapię w Family’s Happiness.
6 lat doświadczenia
Obszary pracy: Wady postawy, Skoliozy, Koślawość stóp, Wady klatki piersiowej
Baza wiedzy
Przeczytaj więcej o tej metodzie
Artykuły naszych specjalistów powiązane z tą formą pracy. Prostym językiem, bez medycznego żargonu.
Pierwszy krok
Umów wizytę w Krakowie
Nie musisz samodzielnie rozstrzygać, czy to skolioza, wada postawy czy przejściowy sposób ustawiania ciała. Ocenimy postawę i funkcję ruchową dziecka oraz pomożemy ustalić, czy odpowiednim kierunkiem będzie terapia FITS, dalsza diagnostyka lub inna forma fizjoterapii.
Zobacz wszystkie terapie i metody