Płaszczyzna 1
Ustawienie części stopy
Jak przodostopie, śródstopie i pięta układają się względem siebie - i czy któraś część ucieka na bok.
Delikatne wsparcie dla niemowląt i dzieci z nieprawidłowym ustawieniem stóp
Niepokoi Cię, że stopa dziecka zawija się do środka, pięta ucieka na bok albo maluch nierówno obciąża nogi? Zaczynamy od spokojnej oceny funkcjonalnej. Gdy są wskazania, wykorzystujemy metodę Zukunft-Huber - techniki manualne, ćwiczenia i, jeśli to potrzebne, funkcjonalne bandażowanie.
Dla kogo
Niemowlęta · Dzieci
Zakres pracy
Ocena funkcjonalna, techniki manualne, ćwiczenia, w razie potrzeby bandażowanie
Forma wizyty
Terapia indywidualna + instruktaż dla rodzica

Stopy niemowlęcia i małego dziecka zmieniają się wraz z rozwojem. Niski łuk stopy, pozorna koślawość czy ustawianie palców do środka nie zawsze oznaczają wadę wymagającą korekcji.
Dlatego podczas konsultacji nie oceniamy stóp wyłącznie na podstawie ich wyglądu.
Jeżeli wystarczy obserwacja i kontrola rozwoju, powiemy o tym wprost. Jeśli zauważymy potrzebę terapii lub konsultacji ortopedycznej, wyjaśnimy, z czego ona wynika, i zaproponujemy dalsze postępowanie.
Umów wizytę
Trójpłaszczyznową manualną terapię wad stóp opracowała niemiecka fizjoterapeutka Barbara Zukunft-Huber. Metoda uwzględnia funkcjonalny rozwój stóp oraz kończyn dolnych dziecka, szczególnie w pierwszym roku życia.
Określenie „trójpłaszczyznowa" oznacza, że terapeuta nie ocenia stopy tylko w jednym kierunku. Patrzy na nią z trzech stron naraz:
Płaszczyzna 1
Jak przodostopie, śródstopie i pięta układają się względem siebie - i czy któraś część ucieka na bok.
Płaszczyzna 2
Jak stopa zgina się i obraca oraz na ile swobodnie porusza się w poszczególnych kierunkach.
Płaszczyzna 3
Jak stopa pracuje razem z podudziem, kolanem i biodrem podczas obciążania i ruchu.
W terapii wykorzystujemy
Bandażowanie nie jest konieczne u każdego dziecka. Jeżeli zostanie zastosowane, jego zadaniem jest wspieranie uzyskanego ustawienia pomiędzy ćwiczeniami i wizytami.
Warto skonsultować rozwój kończyn dolnych, gdy zauważasz, że:
jedna lub obie stopy wyraźnie zawijają się do środka
zewnętrzna krawędź stopy ma sierpowaty kształt
pięty ustawiają się mocno do wewnątrz albo na zewnątrz
między prawą i lewą stopą widać wyraźną różnicę
dziecko nierówno obciąża nogi
podczas chodzenia stawia stopy mocno do środka lub na zewnątrz
często się potyka albo ma trudność ze stabilnym chodem
zgłasza ból, zmęczenie stóp lub niechęć do dłuższej aktywności
pediatra, ortopeda lub fizjoterapeuta zwrócił uwagę na ustawienie stóp
Przyjdź także wtedy, gdy nie potrafisz ocenić, czy obserwowane ustawienie to prawidłowy etap rozwoju. Nie trzeba czekać, aż pojawi się ból albo utrwalony problem z chodem.
Nagły ból, obrzęk, uraz lub gwałtownie narastające utykanie wymagają w pierwszej kolejności konsultacji lekarskiej.
Trójpłaszczyznowa terapia stóp może być elementem postępowania między innymi przy takich nieprawidłowościach jak:
Przy wrodzonych, sztywnych lub bardziej złożonych deformacjach fizjoterapia powinna być prowadzona we współpracy z ortopedą. Dotyczy to między innymi stopy końsko-szpotawej - terapia nie zastępuje wtedy leczenia ortopedycznego, ale w wybranych sytuacjach bywa elementem szerszego planu.
Sama nazwa rozpoznania nie przesądza jeszcze o potrzebie ani formie terapii. Decyzję podejmujemy na podstawie badania dziecka, ruchomości stopy, etapu rozwoju i zaleceń pozostałych specjalistów.
Ustawienie stóp może wiązać się ze sposobem pracy kolan, bioder, miednicy oraz całego tułowia. Dlatego podczas konsultacji nie koncentrujemy się wyłącznie na miejscu, które zwróciło uwagę rodzica.
Oceniamy całą oś kończyn dolnych i sposób poruszania się dziecka. Pozwala to sprawdzić, czy obserwowane ustawienie jest miejscowym problemem stopy, elementem szerszego wzorca ruchowego, czy naturalnym etapem rozwoju.
Takie podejście pomaga też dobrać terapię do rzeczywistych potrzeb, zamiast wykonywać ćwiczenia wyłącznie na podstawie wyglądu stóp.

Wizyta ma stały przebieg, a zakres pracy ustalamy dopiero po ocenie dziecka.
Pytamy o przebieg ciąży i porodu, rozwój ruchowy dziecka, wcześniejsze konsultacje, zalecenia ortopedy oraz sytuacje, w których nieprawidłowe ustawienie stóp jest najbardziej widoczne.
Terapeuta ogląda stopy w różnych pozycjach i sprawdza ich ruchomość. U dzieci chodzących obserwuje też sposób stania, przenoszenia ciężaru ciała i chód. Badanie może obejmować kolana, biodra, miednicę i tułów.
Jeżeli są wskazania do terapii, fizjoterapeuta wykorzystuje techniki dopasowane do wieku, możliwości i rodzaju nieprawidłowości. Praca nie powinna być wykonywana na siłę ani powodować bólu.
W wybranych przypadkach terapeuta zakłada elastyczny bandaż podtrzymujący uzyskane ustawienie stopy. Rodzic dostaje dokładny instruktaż jego zakładania, zdejmowania i kontrolowania skóry.
Rodzice uczą się prostych ćwiczeń i sposobów wspierania dziecka podczas codziennych aktywności. Zalecenia dobieramy tak, aby dało się je realnie włączyć w rytm dnia rodziny.
Podczas kolejnych wizyt sprawdzamy reakcję stóp i całych kończyn dolnych. W razie potrzeby modyfikujemy ćwiczenia, sposób bandażowania lub kierujemy dziecko na dodatkową konsultację.
W metodzie Zukunft-Huber część pracy może być kontynuowana pomiędzy wizytami. Nie oznacza to jednak, że rodzic zostaje sam z długą listą skomplikowanych ćwiczeń.
Dostajesz konkretny plan dopasowany do potrzeb dziecka i możliwości całej rodziny - a każdy jego element pokazujemy i ćwiczymy razem podczas wizyty.
Tempo zmian zależy od rodzaju nieprawidłowości, elastyczności tkanek, wieku dziecka, etapu rozwoju oraz systematyczności zaleconej pracy.
Nie obiecujemy pełnej korekcji po określonej liczbie spotkań. Najpierw oceniamy sytuację, a potem przedstawiamy realny plan postępowania.
Umów wizytępoprawę ruchomości stopy i stawów kończyny dolnej
wspieranie bardziej korzystnego ustawienia stopy
ograniczenie utrwalania się nieprawidłowego wzorca
poprawę symetrii obciążania nóg
wspieranie stabilności podczas stania i chodzenia
przygotowanie rodzica do bezpiecznej pracy z dzieckiem w domu
Nie. U niemowląt i małych dzieci łuk stopy dopiero się rozwija, a elastyczne płaskostopie często jest naturalnym etapem rozwoju. O potrzebie terapii decyduje nie tylko wygląd stopy, ale także jej ruchomość, dolegliwości, sposób obciążania i funkcjonowanie dziecka.
Ustawienie stóp można ocenić już u niemowlęcia, jeśli zwróciło uwagę rodzica, pediatry lub ortopedy. Nie oznacza to jednak, że każde odstępstwo wymaga natychmiastowej terapii. Czasem najlepszym rozwiązaniem jest obserwacja i kontrola po określonym czasie.
Techniki dobieramy do wieku i możliwości dziecka. Terapia nie powinna być wykonywana na siłę ani powodować bólu. Maluch może reagować na nowe pozycje, dotyk lub obecność obcej osoby, dlatego terapeuta dostosowuje tempo pracy do jego zachowania.
Nie. Bandaż stosujemy tylko wtedy, gdy terapeuta uzna, że może wspierać utrzymanie uzyskanego ustawienia pomiędzy ćwiczeniami. Rodzic dostaje wtedy dokładny instruktaż oraz informacje dotyczące kontroli skóry.
Nie da się tego określić przed oceną dziecka. Niektórym rodzinom wystarcza konsultacja, instruktaż i późniejsza kontrola. W innych przypadkach potrzebna jest regularna terapia lub współpraca z ortopedą.
Jeżeli terapeuta zaleci ćwiczenia, ich wykonywanie w domu jest ważnym elementem postępowania. Zakres pracy dobieramy indywidualnie i omawiamy podczas wizyty.
Nie. Przy sztywnych lub wrodzonych deformacjach, nasilającym się bólu, pogorszeniu chodu albo podejrzeniu stopy końsko-szpotawej konieczna może być ocena ortopedy dziecięcego. Fizjoterapia bywa częścią wspólnie ustalonego postępowania.
Warto zabrać wcześniejszą dokumentację medyczną, zalecenia ortopedy oraz używane wkładki lub obuwie ortopedyczne. Dziecko powinno mieć wygodne ubranie, które umożliwi ocenę stóp i całych kończyn dolnych.
Terapię prowadzą fizjoterapeuci, którzy pracują tą metodą na co dzień. Podczas pierwszej wizyty poznasz osobę, która poprowadzi dalszą pracę.

mgr fizjoterapii, licencjonowany terapeuta MNRI
Diagnostyka neurorozwojowa i osteopatia dzieciFizjoterapeutka z 17-letnim doświadczeniem, licencjonowana terapeutka metody MNRI dr Świetłany Masgutowej. Pracuje z niemowlętami, dziećmi i młodzieżą - zarówno w diagnostyce neurorozwojowej, jak i w osteopatii. Ma za sobą kilkanaście turnusów edukacyjno-terapeutycznych dla dzieci w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.
Obszary pracy: Diagnostyka neurorozwojowa, Osteopatia pediatryczna, Postawa ciała, Miofunkcje i bruksizm
Artykuły naszych specjalistów powiązane z tą formą pracy. Prostym językiem, bez medycznego żargonu.
Jeśli ustawienie stóp dziecka budzi Twój niepokój, zacznij od konsultacji. Sprawdzimy ruchomość stóp, ustawienie kończyn dolnych i sposób poruszania się dziecka, a potem wyjaśnimy, czy potrzebna jest obserwacja, fizjoterapia czy dodatkowa konsultacja ortopedyczna.
Zobacz wszystkie terapie i metody